علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

چگونگی حفظ امنیت داده‌های شخصی در حوزه علوم انسانی دیجیتال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
مهدیه لطیف زاده
استادیار گروه پژوهشی فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
10.22034/disah.2024.716148
چکیده
بهره‌مندی از داده‌ های شخصی به‌عنوان یکی از منابع اساسی در حوزه علوم انسانی دیجیتال؛ امری چند وجهی و مرکب از مزایا و چالش‌ها است. با وجود اینکه پژوهش‌های مبتنی بر داده‌، بینش ارزشمندی را در مورد چگونگی تعامل افراد با دانش انسانی و اسلامی ارائه می‌دهند و به توسعه منابع و ابزارهای یادگیری کمک می‌نمایند لیکن بهره‌مندی از داده‌های شخصی در حوزه علوم انسانی دیجیتال، چالش‌های متعددی را نیز به دنبال دارد. از مهم‌ترین این چالش‌ها، چگونگی حمایت مؤثر از حریم خصوصی اطلاعاتی و حفظ امنیت داده‌های شخصی است. این امر خصوصاً در مورد داده‌های شخصی خاص مورد توجه است که به‌دلیل ماهیتِ خود داده‌ها یا اشخاص موضوع داده، نیاز به حمایت‌های ویژه دارند. در این راستا این پژوهش با تمرکز بر لزوم وجود چنین حمایتی با تمسک به‌روش توصیفی-تحلیلی و بهره‌مندی از روش تطبیقی بدین نتیجه رسیده است که در این حوزه باید از داده‌های شخصی در دو بعد فنی و حقوقی حمایت صورت گیرد. در واقع جریان الزامات مربوط به داده‌های شخصی از جمله اصول حاکم بر پردازش به‌عنوان راهکار حقوقی همچنین استفاده از روش‌های ناشناس سازی داده و مستعار سازی و بهره مندی از سیستم مدیریت حفاظت از داده به عنوان روش‌های فنی، لازم است. به نظر می‌رسد توجه به این ابعاد و اهتمام قانونگذار بر تحقق چنین حمایت هایی، می‌تواند برای اشخاص موضوع داده، بهره‌مندی حداکثری و آسیب حداقلی را در مواجهه با علوم انسانی دیجیتال فراهم نماید.
کلیدواژه‌ها
اصول حاکم بر پردازش
پردازش داده‌های شخصی
داده‌های شخصی حساس
سیستم مدیریت حفاظت از داده
مستعار سازی
  1. لطیف زاده، مهدیه؛ قبولی درافشان، سید محمد مهدی؛ محسنی، سعید و عابدی، محمد. (1402). چگونگی پردازش داده‌ی شخصی خاص در حقوق اتحادیه اروپا و بررسی آن در نظام حقوقی ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات. 39 (1) . صص 157-199
  2. Bhaimia, S. (2018). The General Data Protection Regulation: the Next Generation of EU Data Protection. Legal Information Management, 18(1), 21–28. https://doi.org/10.1017/s1472669618000051
  3. Bitar, H. and J., & Bjorn. (2017). GDPR : Securing Personal Data in Compliance with new EU-Regulations A7009N GDPR : Securing Personal Data in Compliance with new EU- Regulations Luleå University of Technology. Business.
  4. Cruz, A. do S. C., Alvarez, E. B., & Vital, L. P. (2022). Web application for data collection in marketing strategies: an approach from the perspective of Digital Humanities. ICST Transactions on Scalable Information Systems, 9(5), 1–10. https://doi.org/10.4108/eetsis.v9i5.2611
  5. Eija, S. (2018). applying general data protection regulation in small organizations simplified framework and templates for managing a privacy. School of Business and Culture.
  6. EUR-Lex. (2016). Regulation (EU) 2016/679 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data (General Data Protection Regulation – GDPR). Official Journal of the European Union, 1–88. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32016R0679&from=EN
  7. Hawkins, S. (Ed.). (2021). Access and Control in Digital Humanities. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429259616
  8. Koevoets, D. (2017). The Influence of Article 89 GDPR on the Use of Big Data Analytics for the Purpose of Scientific Research [Tilburg University]. http://arno.uvt.nl/show.cgi?fid=142885
  9. Krtalic, M., Marcetic, H., & Micunovic, M. (2016). Personal digital information archiving among students of social sciences and humanities. Information Research: An International Electronic Journal, 21(2), 1-19
  10. Kubben, P., Dumontier, M., & Dekker, A. (Eds.). (2019). Fundamentals of Clinical Data Science. Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-99713-1
  11. Marelli, L., & Testa, G. (2018). Scrutinizing the EU General Data Protection Regulation How will new decentralized governance impact research? Science, 496–498. https://doi.org/10.1126/science.aar5419
  12. Öğütçü, G., Testik, Ö. M., & Chouseinoglou, O. (2016). Analysis of personal information security behavior and awareness. Computers & Security, 56, 83-93.
  13. Pormeister, K. (2017). Genetic data and the research exemption: Is the GDPR going too far? International Data Privacy Law, 7(2), 137–146. https://doi.org/10.1093/idpl/ipx006
  14. Pratomo, A. B., Mokodenseho, S., & Aziz, A. M. (2023). Data Encryption and Anonymization Techniques for Enhanced Information System Security and Privacy. West Science Information System and Technology, 1(01), 1-9.
  15. Rousseaux, F., & Saurel, P. (2015). How Should Digital Humanities Pioneers Manage Their Data Privacy Challenges? (pp. 75–91). https://doi.org/10.1007/978-3-319-28868-0_5
  16. Shabani, M., & Borry, P. (2018). Rules for processing genetic data for research purposes in view of the new EU General Data Protection Regulation. European Journal of Human Genetics, 26(2), 149–156. https://doi.org/10.1038/s41431-017-0045-7
  17. Singh, A. (2016). Protecting Personal Data as a Property Right. ILI Law Review, Winter Issue, 123–139.
  18. Voigt, P., & von dem Bussche, A. (2017). The EU General Data Protection Regulation (GDPR). Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-57959-7