علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

نقش فن آوری های نوین اطلاعاتی در ایجاد زیرساخت‌های پیاده‌سازی توثیقات عام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس گروه علمی رجال و حدیث، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور قم ایران
2 مدیر گروه علمی حدیث و رجال مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور قم ایران
چکیده
بررسی و اصلاح برخی زیرساخت‌های پیاده‌سازی توثیقات عام در نرم‌افزار درایه‌النور، در جهت ارتقاء کارایی آن هدف اصلی این پژوهش را تشکیل می دهد. مقاله حاضر به بررسی نقش محوری فناوری‌ های نوین اطلاعاتی در چگونگی احراز و تصحیح رابطه شیخ و شاگردی به عنوان یکی از زیرساخت‌های اساسی برخی از قواعد توثیقات عام پرداخته است. با توجه به این که رویکرد نرم‌افزار درایه‌النور تابه حال احراز رابطه ظاهری راوی و مروی‌عنه بوده و با چالش‌هایی نظیر تصحیف، زیادت، ارسال و موارد تردید در تشخیص رابطه واقعی شیخ و شاگردی مواجه است بنابرین، خالص‌سازی و تصحیح این روابط از اهمیت بالایی برخوردار است. این مقاله با روش تحلیل-توصیفی، زیرساخت‌های موجود در این نرم‌افزار را بررسی کرده و پیشنهادهایی برای بهبود و تکمیل فرآیند احراز رابطه شیخ و شاگردی با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین اطلاعاتی ارائه می‌دهد. پژوهش حاضر به خاطر تاکید آن بر نقش فن آوری های یاد شده در چگونگی آماده سازی زیرساخت های پیاده سازی توثیقات عام می‌تواند به عنوان راهنمایی عملی برای پژوهشگران علم رجال در جهت بهبود فرآیندهای جرح و تعدیل و ارتقاء دقت در اعتبارسنجی روایات به کار گرفته شود.
کلیدواژه‌ها

 1.       استرآبادى، محمد بن على (1422ق‌)، منهج المقال فی تحقیق احوال الرجال. چاپ اوّل، قم: موسسة آل البیت(ع‌) .
2.      ابن بابویه، محمد بن علی (1385ش‌)، علل الشرائع. چاپ اول، قم: کتابفروشی داوری.
3.      حیدری، کمال (1437ق‌)، میزان تصحیح الموروث الروائی. چاپ اوّل، قم: مؤسسة الإمام الجواد(ع‌‌) للفکر و الثقافة.
4.      داورى، مسلم (1416ق‌)، أصول علم الرجال بین النظریة و التطبیق. تحقیق: معلم، محمد علی علی، چاپ اول، محل نشر: مؤلف.
5.      سبحانی، شیخ جعفر (1410ق‌)، کلیّات فی علم الرجال. چاپ دوّم، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
6.      شبیرى زنجانى، محمد جواد (1429ق‌)، توضیح الأسناد المشکلة فی الکتب الأربعة. چاپ اول، قم: سازمان اوقاف و امور خیریه.
7.      شبیری، سید جواد؛ میرمهدی، سید محسن (1398ش‌)، «نقش تعبیر واسطه در معجم رجال». نشریه ره آورد نور، شماره ۶۷، صفحات ۱۲–۲۰.
8.      شبیری زنجانی، سید موسی (بی‌تا‌)، التعلیقات الرجالیه علی کتب الحدیث. چاپ یازدهم، قم: مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی (نور‌) .
9.      شیخ بهایی، محمد بن الحسین (1387ش‌)، مشرق الشمسین و اکسیر السعادتین. چاپ دوّم، مشهد: آستانه الرضویّه المقدّسه، مجمع البحوث الاسلامیّه.
10.   شیخ حر عاملى، محمد بن حسن (1409ق‌)، تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعة. چاپ اوّل، قم: مؤسسة آل البیت(ع‌) .
11.    طریحى، فخرالدین بن محمد (1375ش‌)، مجمع البحرین. محقق: حسینى اشکورى، احمد، چاپ سوم، تهران: مرتضوی.
12.   طوسى، محمد بن الحسن (1407ق‌)، تهذیب الاحکام. محقق/مصحح: خرسان، حسن الموسوى، چاپ چهارم، تهران: دار الکتب الإسلامیه.
13.   طوسى، محمد بن حسن (1417ق‌)، العدّة فی اصول الفقه. چاپ اوّل، قم: محمد تقی علاقبندیان.
14.   طوسى، محمد بن الحسن (1390ق‌)، الإستبصار فیما اختلف من الأخبار. چاپ چهارم، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
15.   قاسم پور، محسن (1389ش‌)، فرهنگ اصطلاحات درایه الحدیث والرجال. چاپ اول، تهران: هستی نما.
16.   کلینى، محمد بن یعقوب (1407ق‌)، الکافی. محقق/مصحح: غفارى، علی‌اکبر و آخوندى، محمد، چاپ چهارم، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
17.   مامقانى، عبدالله (1431ق‌)، تنقیح المقال فی علم الرجال. محققین: مامقانى، محى‌الدین؛ مامقانى، محمدرضا، چاپ اول، قم: موسسة آل البیت(ع‌‌) لإحیاء التراث.
18.   نجاشى، احمد بن على (1365ش‌)، رجال النجاشی. چاپ ششم، قم: جماعة المدرسین فی الحوزة.