علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

علوم اسلامی و انسانی دیجیتال

چالش‌ها و فرصت‌های حکمرانی هوشمند در جمهوری اسلامی ایران با تکیه بر علوم انسانی دیجیتال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار علوم سیاسی، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایران
چکیده
تحولات شتابان فناوری و گسترش کاربردهای علوم انسانی دیجیتال، الگوهای حکمرانی را در سطح جهانی دستخوش تغییر کرده است. در جمهوری اسلامی ایران، با وجود ظرفیت‌های فنی و زیرساختی، بهره‌گیری نظام‌مند از این فناوری‌ها در فرآیند حکمرانی هوشمند همچنان با محدودیت‌ها و چالش‌هایی روبه‌روست. مسئله اصلی این پژوهش، شناسایی موانع و فرصت‌های پیش روی پیاده‌سازی حکمرانی هوشمند در ایران با تأکید بر ظرفیت‌های علوم انسانی دیجیتال و انطباق آن با مبانی دینی و قانونی نظام است. هدف پژوهش، ارائه تحلیلی جامع از وضعیت موجود و پیشنهاد مسیرهای ارتقاء کارآمدی حکمرانی در بستر دیجیتال است. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی- تبیینی بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که چالش‌هایی چون کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف در چارچوب‌های قانونی و تنظیم‌گری و مقاومت فرهنگی- سازمانی، مانع بهره‌برداری کامل از ظرفیت‌های دیجیتال شده‌اند. در مقابل، فرصت‌هایی همچون ارتقاء شفافیت، بهبود مشارکت عمومی و هم‌افزایی علوم اسلامی با داده‌کاوی اجتماعی، امکان گذار به حکمرانی هوشمند را فراهم می‌آورد. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که تحقق حکمرانی هوشمند در ایران نیازمند رویکردی تلفیقی، متکی بر زیرساخت فنی، تحول نهادی و بازنگری سیاستی در چارچوب ارزش‌های اسلامی است.
کلیدواژه‌ها